|
|
|
تاریخ مختصر غور
نوشته : غوث الدین مستمند غوری سال طبع : 1378 هـ ش ناشر : انتشارات کتاب عقب قصه خوانی مشخصات: نام کتاب : تاریخ مختصر غور نویسنده : غوث الدین مستمند غوری ناشر : انتشارات کتاب ، عقب بازار قصه خوانی – پشاور کمپیوتر : مرکز نشراتی میوند – سبا کتابخانه صفحه آرائی : مجیب الله سال طبع : 1378 هــ ش تعداد : 1000 نسخه فهرست مطالب عناوین فصل اول 8 – موقعیت تاریخی و حدود جفرافیای غور قدیم 9 – غرچستان – معنی لغوی ، موقعیت جغرافیائی و 10 – جایگاه شامخ غور در سرگذشت کشور ما و منطقه فصل دوم 11 – ملک قطب الدین حسن بن محمد 12 – ابوالسلاطین ملک عزالدین حسین بن حسن 13 – سلطان علاوءالدین حسین ( جهان سوز ) 15 – سلطان ناصرالدین حسین بن محمد مادینی 16 – سلطان سیف الدین محمد بن علا ء والدین جهانسوز 17 – سلطان اعظم غیاث الدین محمد بن بهاءالدین ابو علی 18 – سلطان علاو ء الدین محمد بن سلطان غیاث الدین بزرگ 19 – سلطان غیاث الدین محمود بن سلطان غیاث الدین بزرگ 20 – سلطان بهاءالدین بن غیاث الدین محمود 21 – سلطان علاوء الدین آتسز ( پسر جهانسوز ) . 22 – سلطان علاوءالدین محمد بن ابوعلی ختم الملوک طبقه دوم سلاطین تخارستان و بامیان 1 – ملک فخرالدین مسعود بن عزالدین حسین 3 – سلطان بهاءالدین سام بن شمس الدین محمد. طبقه سوم ، سلاطین شنسبانی غزنه 2 – سلطان شهاب الدین محمد بن سام فصل سوم برخی از علما و شعرای که منسوب به غور بوده اند 8 – ملک الکلام امام شرف الدین احمد فراهی 10 – فخرالدین مبارکشاه غوری ( ملک الکلام ) 13 – حلیم ضیاء الدین عبدالرافع هروی 21 – مولانا سراج الدین پدر مولف طبقات ناصری 22 – امام صدرالدین علی هیصم نیشاپوری 28 – ملک الکلام بهاءالدین اوشی 29 – خواجه صفی الدین محمود وزیردربار 31 – خواجه امام جمال الدین خارنچی تولکی 32 - شاهان و شاه زادگان شاعر غوری فصل چهارم مدنیت با شکوه دورهُ درخشان غوریان ل : دولت یار ، چغچران و کاسی ، جرماس ، واسیته 2 – معادن و صنایع ، تجارت ، زراعت و مالداری در غور قدیم فصل پنجم آثار با شکوهی که از دوره ء غوریان بخای مانده است 3 – از دیگر آثار تاریخی جام و شهرک 4 – یادگارهای تاریخی عصر غوری در هندوستان فصل ششم جنایات سپاه چنگیز در ولایت غور حصار اشیار و قلاع دیگر غرجستان فهرست ماُخذ 1 – افغانستان در پنج قرن اخیر ، تالیف میر محمد صدیق فرهنگ چاپ ایران 1371 جلد اول و دوم. 2 – اسرار التوحید فی مقامات شیخ ابو سعید ابو الخیر ، محمد بن منور میهنی باهتمام ذبیح الله صفا ، تهران 1348 3 – امیر کرور و دود مان او ، عبدالحی حبیبی ، کابل 1361 4 – امیر حسینی سادات غوری ، مایل هروی ، کابل 1344 5 – اشعار استاد خلیلی ، مایل هروی ، کابل 1340 6 – تاریخ مختصر افغانستان ، پوهاند عبدالحی حبیبی ، انجمن تاریخی ، کابل 1346 جلد اول و جلد دوم 1349 7 – جغرفیای تاریخی غور ، پوهاند عزیز احمد پهجشیری ، پوهنتون کابل 1360 8– جغرافیای حافظ ابرو ، قسمت ربع خراسان هرات به کوشش مایل هروی ، ایران 1349 9 – جغرافیای عمومی افغنانستان ، محمد البر شورماچ نورستانی ، کابل 1350 10 – جبلی غرجستانی ، پوهاند شاه علی اکبر شهرستانی ، کابل 1367 11 – چهار مقاله ء نظامی عروضی سمرقندی به اهتمام دکتر محمد معین ، تهران 1366 12 – حیات افغانی ، محمد حیات خان ، کابل جلد اول 1370 13 – دیوان حکیم انوری به کوشش سعید نفیسی ، ایران 1337 14 – دیوان فرخی سیستانی بکوشش محمد دبیر سیاقی ، ایران 1335 15 – دیوان خواجه معین الدین چشتی مشهور به خواجه ء اجمیر ، طبع هند 16 – سالنامه ء احصائیوی افغانستان ، کابل 1363 17 – سلطان شهاب الدین غوری تالیف محمد ابراهیم ثابت ، کابل 1344 18 – شب های آوارگی ، مثنوی استاد خلیلی از نشرات شورای ثقافتی جهاد افغانستان 1365 19 – شرح حال امام فخرالدین رازی ، تالیف علی محمد حسن العماری ترجمه ء پوهنمل غلام علی امین کابل 1367 20 – طبقات ناصری ، تالیف قاضی منهاج سراج جوزجانی به تصحیح و تعلین تحشیه ء عبدالحی حبیبی ، جلد اول و دوم طبع تهران 1363 21 – طبقات سلاطین اسلام ، تالیف استاد نلی لین پول ، عباسی اقبال ، تهران 1363 22 – غرچ و غرچستان ، شاه علی اکبر شهرستانی ، مجلهء عرفان شماره دوم سال 1361 کابل. 23 – فرهنگ فارسی دکتر محمد معین دورهء شش جلدی چاپ تهران از سال 1343 به بعد. 24 – فرهنگ فارسی عمید ، حسین عمید ، تهران 1359 25 – گلشن راز ، اثر منظوم شیخ محمود شبستری ، تهران 1367 26 – گزیده هایی اشعار عنصری بلخی به کوشش محمد دبیر سیاقی ، تهرانی 1362 27 – گلگشت خاطره ها ( مثنوی ) اثر طبع مستمند غوری ، نسخه خطی. 28 – مسجد جامع هرات (( رساله )) نوشته ء استاد خلیلی چاپ پاکستان 1363. 29 - نظام بهره برداری از زمین در افغانستان ، قرون وسطی محمد اعظم سیستانی ، کابل 1362 30 – یادداشت های پراگنده ، مستمند غوری 1374 ، دست نویس.
خلص سوانح مولف کتاب قضاوت مل ، مولوی غوث الدین مستمند ولد تاج الدین در سال ( 1337 هـ ش ) در یکی از دهکده های شهرستان تاریخی فیروزکوه جای که منار جام مسجد جامع آن یعنی (( منار جام )) ، هشت و نیم قرن است که از گزند با و باران در امان ماند است دیده به جهان کشود. علوم متداوله ء دینی را تا مقام تدریس طور خصوصی در غور و هرات فراگرفت و در جهاد مقدس ضد تهاجم روس به مملکت ما تا فروپاشی نظام کمونیستی فعالانه سهم داشت ، در طلیعه ء پیروزی ، بحیث رئیس اطلاعات و کلتور ولایت غور موًظف شد و بتاریخ 1375 هـ ش بحیث رئیس محکمه شهری ولایت غور و سپس بحیث رئیس محکمه ولسوالی تولک ایفاء وظیفه نمود. اکنون بحیث رئیس محکمه ء ولسوالی کروخ ولایت هرات مصروف انجام وظیفه میباشد. استاد مستمند علاوه بر آنکه عالم دینی بوده و قاضی موفق است ، در ادب و نویسندگی نیز باید او را از اساتید معاصر بحساب آورد. بیرون از اشعار و مقالاتی که در مطبوعات جهاد و بعد از پیروزی از ایشان به نشر رسیده ( ارمغان سنگر ، ارمغان جهاد و دیوان سوگنامه ) سه مجموعه اشعار وی نیز قبلاَ به نشر رسیده است. جمعاَ پانزده اثر در شعر و تاریخ و عقاید و فقه نگاشته است که از جمله میتوان تاریخ غورستان و تاریخ مختصر غور را نام برد. اکنوان که تاریخ مختصر غور اقبال چاپ یافته است ، از پروردگار بزرگ استدعا داریم تا سایر آثار استاد نیز چاپ و بدسترس علاقمندان قرار گیرد. طول عمر و سعادت دارین را برای استاد از بازگاه الهی استدعا می نمائیم. والسلام عبدالقادر موحد رحیمی 8/2/1420 هـ ق 2/3/1378 هـ ش بسمه تعالی ایــن عـاجــز را از ایـــام نــو جــوانــی کــه بــقــول ابـــی الــفــضــل بــیــهــقــی ، کــتــاب زیــاد فــرو مـــی نــگــریــســتــم. از طــریــق نــوشــتــار ها و زبــان مــردم در هـــرات ، بــا قــاضــی الــقــضــات ســعــدالــدیــن خــان ، خــان عــلــوم ، مــعــرفــت و دل بــســتــگــی بــود. خــانــدان عــلــومــی کــه از عــشــیــره ء بــارکــزای افــغــانــســتــان هــســتــنــد ، در تــاریــخ یــک قــرن اخــیــرافــغــانــســتـــان نــقــش بــارز داشــتـتنــد و قــاضــی الــقــضـات سـعـدالـدیـن خــان مـسـنــد نـشـیــن بــزرگـتــریــن مــقــام عــلــمــی ایــن مـمـلــکــت بــود. از حــسـن اتــفــاق دریــن ایــام ولــیــالـی کــه مــسـئــولــیــت قــضــائــی ولــســوالــی زیــبــا و تــاریــخــی کــروخ بــدوش مــــن افـتــاده اســت ، بــا نـبـیــره گــان قــاضــی الــقــضــات حــاجـی عــبــدالــحــمــید خان عــلــومــی و عــبــدالاحــد جــان عــلــومــی شــنــاســایــی و مــحــبــت دســت داد. ایــن ذوات مــحــترم و ایــن شــخــصــیــت هــای خــیــر و نــیــکــو خــواه بــا کــمـــال مــهــربــانــی کــه مــن ابــراز مــیــدارنــد ، از مــن خــواســتــنــد تــا تــاریــخ مــخــتــصــر غــور را بــه ســرمــایــه خــویــش بــه زیــور طــبــع بــیــارانــد. از ایــشــان بـایــد صــمــیــمــانــه تــشــکــر نــمــایــم کــه ( مــن لــم یـشـکر الـنـاس لـم یــشـکرالله )) خــواهــشــمـنـــدم سـپـاس مــرا بـــپــذیــرنــد و دعــا مــی کــنــم کــه پــروردگــار تــوانــا ایــشــان را ســعـادت دنـیــا و آخــرت نــصــیـب فرماید. امـیــد وارم ایــن عــمــل ســر مــشــق هــمــه تــوانــمــنــدان صــاحـبــدل بــوده بــاشــد کــه در راه نــشــر آثــارنــویــســنـدگــان دانــشــمــنــد و شــاعــران شـیــوا بــیــان کــشــور خــویــش جــوانــمــردانــه اقــدام نــمــایـنــد. مستمند غوری هرات 8/2/1420 هـ ق
بسم الله الرحمن الرحیم تاریخ مختصر غور قــلــب آســیــا: کــشــور مــحـبــوب و مــرد خــیــز و اســلامــی مــا افــغــانــســتــان ، قــلــب قــاره آســیــاســت. شــاعــر اسـلام ، خــطــیــب مـشــرق ، عــلامــه مــحــمـــد اقــبــال لاهــوری گــفــتــه اســـت. آســـیــا یــک پــیــکــر آب و گــل اســت کــشــور افــغــان در آن پــیــکــر دل اســت از گــــشــــاد او گـــشــــاد آســـیــــاسـت وز فــــســـــاد او فـــســـــاد آســـیــــاســــت تـــا دل آزاد اســـت آزاد ســــت تـــــن ورنـــه کــاهــــی در ره بــــاد اســـــت تــــن شــاعــران اکــثــراً مــردمــان حــســاس و مــلــهــمــی هــســتــنــد ، حــوادث آیــنــده را چــنــان بــا قــوت فــراســت درک و پـیــشــگــوئــی مــیــکــنــنـد ، کــه انـتگــار بــر ایــشــان الــهــام مـیـشــود. ایــنــک از پــیــشــگــوئــی اقــبــال ، ده هــا ســال مــیــگــذرد و بـتاز هــم مــی بــیـنــیـم کـته از تــاًثــیــر فــتــح مـبــیـن |