حاجی محمد گل صدیقی

مسئول دفتر سیاسی ملل متحد{یوناما} در ولایت غور

پلان انکشافی ولایت غور

نخست به مسئولین سایت جام غور وهمه خوانندگان متن زیر سلام عرض مینمایم. هدف ازین نوشته اثبات داشتن یک پلان انکشافی سالم ومطمئن وعملیست که توسط بنده تر تیب وجهت تطبیق بمراجع مسئول ومربوط ارسال میگردد.طوریکه میدانید حکومت های مرکزی چه انتخابی وچه استبدادی غور را بفراموشی سپرده هیچنوع توجه به غور نکرده اند وعمده ترین دلیل شان این است که نیاز ها وضروریات غور قابل سروی وجمع بندی نبوده وداخل یک پلان انتکشافی نشده ومسئولین ادارات محلی هم نتوانسته اند پلان را تهیه وبخاطر جلب کمک به دفاتر دولت ونمایندگی های خارجی بسپارند. بنده که یکی از فرزندان غور میباشم ومانند شما بجای اب خون میخورم بخاطریکه اینکه در امور ملل متحد وساختن برنامه های وپلانها تجربه داشتم سعی نمودم تا مسئولیت دفتر سیاسی ملل متحد ویا {یوناما} را در غور به عهده بگیرم.این دفتر که مسئولیت هم آهنگی کمک های مؤسسات خارجی را بعهده دارد با آنکه کار در ولایت غور آسان نیست توانستم با بیطرفی ودلسوزی توجه  دفتر سازمان غذائی جهان را بیشتر از پیش به غور جلب نمایم، چنانچه در سال 2007 میلادی مقدار 18000 تن گندم به ولایت غور جذب گردید وبه همین تر تیب در سال 2008 مقدار17000 تن گندم از طریق دفتر سازمان غذائی جهان بولایت غور تخصیص داده شده که تا هنوز 16600 تن گندم و3220 پکج مواد غذائی به این ولایت منتقل وبه مستحقین توزیع گردیده است. با آنکه از لحاظ داشتن مشکلات و سروی ولایت بدخشان در در جه اول وبادغیس در درجه دوم وولایت غور در درجه سوم قرار دارد ما توانستیم سهم بیشتر را برای مردم غور جلب نمائیم. استدلال مؤ سسات خارجی وکمکی این است که مسئولین ولایت غور کدام پلان منظم انکشافی در عرصه های مختلف ندارند وما محل مناسب برای کمک نمی بینیم  بناء در پهلوی اینهایک پلان انکشافی منظم و وسیع را بخاطر جلب کمک ها تنظیم نموده ام که در سال گذشته نسبت مریضی والی سابق وسفر ها پیهم به اتمام نر سید واما حالا تکمیل وعنقریب در هفته های آینده به وزارت خانه ها ومؤسسات خارجی در کابل تسلیم داده میشود.البته هدف از این نوشته این است که ما مسئولیت خودرا در قسمت تنظیم وتر تیب یک پلان منظم انکشافی ادا نموده ایم واینک نوبت رفع مسئولیت به دولت می رسد واز طرف دیگر خواستم نظر وطنداران تحصیل کرده ومتخصص خویش را که در خارج از کشور قرار دارند با خود شریک سازم چون میدانم این پلان کمبود ها ونواقص دارد که به کمک شما دوستان قابل تکمیل است. واینکه لازم دیدم جهت نشر به سایت جام غور بفرستم هم هدف ما جلب نظر شما دوستان بوده ما هر چه در توان داشته باشیم بخاطر ولایت غور انجام میدهیم. واینک توجه شمارا جلب مینمایم به پلان انکشافی تنظیم شده.

بسم الله الرحمن الرحیم

فهرست مطالب

پيشگفتار ...................................................................................................... 5

جدول خلاصه بودجه انكشافي پلا ن یک ساله .......................................................... 1-2

معلومات عمومي    ...........................................................................................3

      1- تاريخچه مختصر غور .............................................................................

      2-  موقعيت جغرافيايي ، مساحت ، نفوس وتقسيمات اداري

      3- منابع فزيكي وطبيعي                                                                                                     

      4 ? منابع بشري                                                                                                              

      5-  وضعيت اقتصادي ? اجتماعي

  تحلیل کلی ازوضعیت موجود غور

ديدگاه ها ومقاصد ( اهداف كليدي ) ودورنماها واستراتيژي رسيدن به اهداف

پلان هاي سكتوري                

1- سكتور حكومتداري ، حاكميت قانون وحقوق بشر                                                    

       الف)  تحلیل وتجزیه وضعیت  موجود                                                                                     

         ب)  اولویت بندی پروژه ها وبودجه تخمینی

2- سكتور زيربناها ومنابع طبيعي

       الف)  تحلیل وتجزیه وضعیت  موجود                                                                                                  

        ب)  اولویت بندی پروژه ها وبودجه تخمینی

3-  سكتور تعليم وتربيه  

       الف)  تحلیل وتجزیه وضعیت  موجود                                                                                     

       ب )  اهداف ، مقاصد ومعيارهاي استراتيژيك براي اين سكتور                                                   

         ج )  اولویت بندی پروژه ها وبودجه تخمینی

4- سكتور صحت

        الف) تحلیل وتجزیهء وضعیت موجود

         ب)  اولویت بندی پروژه ها وبودجه تخمینی

5- سكتورزراعت وانكشاف دهات

       الف)  تحلیل وتجزیه وضعیت  موجود                                                                                                                     

        ب )  اولویت بندی پروژه ها وبودجه تخمینی

6- سكتورمصونيت اجتماعي

       الف)  تحلیل وتجزیه وضعیت  موجود                                                                                                                                  

       ب )  اولویت بندی پروژه ها وبودجه تخمینی

7- سكتورانكشاف سكتور خصوصي

              الف)  تحلیل وتجزیه وضعیت  موجود                                                                                      

         ب )  اولویت بندی پروژه ها وبودجه تخمینی

 نتیجه گیری وتبصره

میکانیزم نظارت ازتطبیق پروژه ها  

ضمايم .................................................................................................            

 پيشگفتار

سر زمین غور این مهد پرورش سلاطین نامی تاریخ افغانستان که زمانی رهبری یک امپراطوری وسیع بخش اعظم از قاره اسیا را بدوش داشت با مساحت  38758 کیلو متر مربع از لحاظ مساحت هفتمین ولایت واز لحاظ عقب ماندگی سی دومین  موقعیت را کمائی نموده است. ولایت غور دارای  800000 نفر نفوس میباشد ملیت های ساکن تاجکها،ایماقها، هزاره و پشتون ها میباشند  ارتفاع از سطح بحر 2500متر از لحاظ تشکیلات اداری بشمول مرکز ولایت دارای ده واحد اداری بوده در توپوگرافی بین مجرای علیای هریرود خاشرود هلمند مرغاب قرار دارد در قسمتهای حاشیه شمالی الی پنح هزارمتر ودر قسمت های غربی به هشتصدمتر ارتفاع آن بالغ میگردددرین موقعیتها موجودیت کوهای مرتفع و تپه های مشرف بآن وجود دارد که علامه مشخصه اسم ولایت گردیده ازهمین جهت اسم ولایت غور  فقروبي  سوادي جامعه روستائي اقتصادي متكي به زراعت قديمي وبدوي انهم در مقطع زماني كه كل كشور را قحطي و خشكسالي تهديد كرده و ميكند عامل ديگر عقب ماندگي بوده عدم دسترسي منسوبين دولت محلي به منابع مالي مركز ومساعدت شده از سوي جامعه جهاني از وضعيت رقت بار و تاسف آور ولايت غور . عامل ديگر غيرمتوازن بودن تمركز وتعين پروژه ها بمقايسه ساير ولايات هم سطح خلاف شعار حكومت مركزي و پلانهاي قبول شده جامعه جهاني بوده است.درحالیکه درولایت غور زمینه  كار مساعد و امنيت كامل بر قرار است ونيروي جوان و مساعد  كار موجود است با داشتن اين همه امتیاز باز هم مردم صابر اينولا مايوسانه منتظر يك لطف مقامات ذ يصلاح مركزي و كمك ها ميباشند. رهبري ولايت در حاليكه استراتيژي ملي انكشافي افغانستان راقدم به قدم تعقيب نموده توقع برده ميشود بار ديگر توازن را در بودجه مالي ومنظوري پروژه ها مانند ساير ولايات هم سطح غور مقامات عالي در نظر داشته باشند تا با شد  اين اقدام مايه كسب اعتماد و ا طمينان مردم گردد. رهبري ولايت غور با تشريك مساعي رياست هاي سكتوري و اعضاي محترم كميته انكشافي ولايتي و با درك ضرورت هاي عمده وبنيادي و باساس اوليت ها پروژه ها را تفصيلآ توضيح مينمايد . درين جاه بايد متذكر شد كه با وجود همه مشكلات موجود بهمكاري مردم صابر اين ولا امنيتي كامل در منطقه حاكم است وهم اكنون در حدود يكصدو پنجاه هزار پسر و دختر راهي مكاتب انددرحاليكه از پنجصد باب مكتب صرف پنجاه باب مكتب تعمير دارند اين بود نظر مقدماتي در رابطه با وضعيت موجود درين ولايت . اكنون بجا ميدانم كه بصورت فشرده و مختصر پيرامون مقاصد و اهداف پروژه هاي شامل پلان انكشافي 1388 مكس نمايم :

1- مردم از كمبود آب اشاميدني خصوصآ در زمانيكه خشكسالي بي داد ميكنند نهايت به مشكل دچار هستند و ازاين ناحيه مردم دچار مريضي هاي گوناگون ميشوند كه این معضله در دهات و حتي در داخل شهر كه نيز منبع اساسي آب آشاميدني صحي و جود ندارد مشهود است

2- موقعيت هاي مناسب تولید انرژی موجود است که بااندكترين و كمترين مصارف پروژهاي كوچك توليد انرژي ميتواند مشكل مردم ازناحيه روشني توليد برق تا اندازه ممكن رفع گردد.در بسياري از ولسوالي ها و نقاط دور افتاده ولايت چنين موقيعت هاي موجود است خصوصآ درياي خروشان هريرود كه از مركز ولايت درمسير از شرق به غرب در حركت است و ارامش ندارد ولي اهالي ساكن در اطراف آن ازاين نعمت الهي كه براي شان ارزاني فرموده هيچ نوع استفاده را نه ازطريق ابياري سالم در امور زراعت و نه در توليد انرژي  تا هنوز نتوانسته اند توجه دولت مردان را جلب و قناعت شان را فراهم نمايند كه سد و مهار كردن اين دريا فرح بخش در مقطع مناسب طبعي بنام( گرم آبك) كه چندين بار سروي مقدماتي گرديده منبع خوبي از لحاظ توليد انرژي برق و آبياري زمين هاي زراعتي اطراف آن در امر رشد و انكشاف زراعت رول اساسي داشته  و زمينه جذب افراد واجد شرايط كار را نيز بهمراه دارد .

3- بمنظور رسيدن به موقع به چنين خدماتي اولتر ازهمه نياز داريم وسائل و امكانات مواد مورد نيازي چنين فعاليت ها را از شهر هاي عمده به محلات كه پروژهاي تطبيق ميگردد انتقال دهيم نياز به راه مواصلاتي مناسب يعني سرك داريم كه به موقع بتوانيم در نقل و انتقال منابع و مواد مورد ضرورت به  انجام فعاليت ها برسيم بدون داشتن راه مواصلاتي خوب و سرك نمي شود عرضه چنين خدمات ميسر گردد در حاليكه مردم ما درنقاط دور افتاده خصوصآ در سرما و گرما طاقت فرسا دچارمريضي هاي گوناگون مي شوند رسيدن و انتقال مريضان غرض تداوي و درمان متضمن داشتن راه مواصلاتي و ايجاد كلينكهاي صحي در نزديكترين محلات زندگي شان ميباشد كه ميتواند مشكل را رفع نمايد كه در راستاي سكتور صحت و زيربنا طي پلان توضيح گرديده  .

4  بدون تعميم معارف فراگير و متوازن در سطوح مختلف جامعه ما در اطراف و اكناف و نقاط دور افتاده همانا تاسيس مكاتب و مدارس ميباشد كه جوانان را به زينت علم و دانش آراسته ساخته و از جهل و گمراهي نجات ميدهد كه به بركت آن انجام تمامي برنامهاي فرهنگي در سطوح مختلف امكان پذير و بطور شايسته ميتواند انجام پذيرد .

5- ازينكه پيشه اصلي اكثريت مردم ساكن اين ديار را زراعت و مالداري تشكيل ميدهد و رشد زراعت مايه رشد اقتصاد جامعه بوده و ميباشد ولي بسا مشكل كه زراعت دراين ولايت دارد آن این است که زراعت درین ولایت هنوزهم بشكل عنعنوي و قديمي رواج دارد وضرورت نو آوريها و خدمات جديد را درتمامي عرصه ها خدمات زراعتي دارد مانند تكثير گندم هاي اصلاح شده بذري بخاطر بدست آوردن محصول فراوان از في واحد زمين ‌' توجه به محيط زيست رشد و حفظ منابعي طبعي مانند جنگلات و علف چرها و جيلوگيري از كشتار و گرفتاري حيوانات بومي و پرندگان بلند پرواز آسمان كشور ما بصورت جدي توجه صورت گيرد و هم چنان خدمات وترنري براي حمايه صحت حيوانات از طريق تشكل  كوپراتيف های زراعتی موثراست .نبايد فراموش كرد كه بخاطر جايگزيني زراعت عصري و مدرن نياز به مركز مجهز ميكانيزه زراعتي داريم كه با معرفي ماشين الات مختلف النوع كه وسيله بهتر كاشت وزراعت در جهان متمدن امروزي ميباشد ما نيز به رويت پلان سكتور زراعت با دسترسي به آن قدم موثر را ميتوانيم دراين راستا برداريم .

6- بخاطر اشتغال زدائي و بلند بردن ظرفيت هاي كاري و كسب مهارت ها هم براي طبقه ذكور و هم براي طبقه اناث سكتور مصونئت اجتماعي  پلان و تدابيری را در سطح مركز و ولسوالي ها بطور متوازن بخصوص در شهرك مهاجرين درنظر  داشته كه در اشتغال زاي نقش اساسي داشته وزمينه رشد اقتصاد فاميلي را ميسر ميسازد.

7- و هم چنان بمنظور ثابت نگداشتن قيم.مواد انرژي زا تدابير ساختار ذخيره استيشن نفت و گاز طي پلان سكتوري خصوصي تدوين گرديده كه با اكمال تعمير ' ذخيره نفت و گاز بطور كافي ذخيره گرديده و دروقت و زمان با ماركت بازار آزاد رقابت كرده ميتواند، و سيله خوبي استقرار قيم نفت و گاز در ولايت غور ميباشد.

 1- پلان انكشافي  كه سكتورها به ارتباط خصوصيات وظيفوي آرايه داشتند اهداف ذيل را در زمينه هاي مقاصد فوق الذكر كه قبلآ تذكر بعمل آمد همرا ميداشته باشد

به ارتباط شوراها به اساس اولويت ها پروژهاي را كه ماهيت زيربناي داشته بعد ازطي مراحل درصورت كسب منظوري و تطبيق پروژهاي زيربناي كه حاصل دست آورد آن متداوم پايه داربوده مشكل مردم را ازناحيه كمبود نيروي برق . سر.بندهاي كوچك توليد برق . پل هاي عبوري پياده رو و موتررو . اسفالت جادهاي پيشنهاد شده و بند آب گردان بخاطر آبياري و توليد انرژي برق كه بيان گر اهداف پلان انكشافي ما در قبال پروژهاي زيربناي ميباشد بيان ميكند

در بخش معارف  :  سهم كيري فعال مردم وسيله است موثر  براي پيشبرد پلانهاي مطروحه  دراعمار مكاتب و آموزش دربين جامعه خصوصآ در تنوير اذهان نو جوانان، جوانان و ساير افراد كه علاقه مند آموزش هستند و ميخواهند  در برابر جهل وناداني عملآ صف آرايي نمايند تقويت روحيه آموزشي و كسب دانش مسنلزم و سايل و امكانات و منابع آن است بجز ساختن مكاتب و مدارس حفظ و نگهداري وحمايت از نهادهاي آموزشي نمیتوان باين هدف عالي دست يافت .

:اعماروساختار منظم و سيستماتيك مكاتيب روي پلان متوازن در سطح محلات ولسوالي ها  كه خوش بخنانه در پلان انكشافي سكتور معارف اعمار مكاتب تا حد ممكن بطور متوازن درنظر گرفته شده كه با سهم گيري فعال مردم و ذيدخلها تعمييم معارف همه گاني را در دور نرين محلات محروم اين ديار باطلاع برسانيم .كه به يقين با كسب منظوري و تطبيق پروژهاي شامل پلان فيصدي بيشتري از مردم (نوجوانان .جوانان و ساير علاقمندان علم وفرهنگ)از اموزش وتعليمات عالي و با تقويت( سكتور معارف ) بهره مند كرديده وباپشت كارو آستفاده از دانستنيها در قله هاي بلند ترقي و تعالي خواهيم رسيد.

 2 - دربخش زراعت و مالداري بدست اوردن حاصلات بيشتر  از في واحد  زمين با تقويت (سكتور زراعت ) .

3-  در راستاي صحت : فيصدي كاهش مرگ ومير مادران عرضه خدمات صحي اساسي كه اين همه خدمات در رشد و تقويت ( سكتور صحت  )و منظوري پلان مربوطه درين ولا ميباشد

4-   در راستاي پروژهاي زيربنايي مانند سركها  پلهاي عبوري عرادجات  بندهاي آبگردان توليد برق وپروژهاي كوچك ابياري و توليد  برق  بايد گفت كه همه اين خدمات در وجود  نيرومند ( سكتور زيربنا ) متصور است .

5-  به منظور ايجاد شغل زدايي تقويت سكتور (مصونيت اجتماعي )را با يد مد نظر داشت .

6- در سكتور خصوصي بخاطر اتخاذ تدابير جهت استقرار قيم نفت و گاز ر شد وتقويت سكتور مربوط  آنرا بايد انتظار داشت كه با كسب منظوري پلان مربوطه اميد وار كننده ميباشد .

بصورت فشرده بايد متذكر شد كه   پلان  ترتيب شده بوسيله كميته انكشافي ولايتي در صورت منظوري    متضمن   اهداف فوق الدكر  ميباشد كه تذكر به عمل آمده .

كميته انكشافي ولايتي پلان مورد بحث را  باساس اولويت و نيازمنديهاي محلات مختلف باساس سکتورها توانسته است ترتيب نموده  وغرض منظوري تقديم مراجع ذيربط نمايد توفيق  در امر خدمت گذاري صادقانه بمردم مستضعف افغانستان وبلاخص اهالي شريف ولايت غور براي همه دست اندر كاران از بارگاه ايزد متعال درراستاي  استحصال منظوري ازمقامات عالي  و اعطاي قوت اجرائيوي براي تطبيق كنندگان آرزوميبرم

با احترام

سيد محمد اقبال ??منيب ??والي

وريس كميته انكشافي ولايتي غور

معلومات عمومی

 تاریخچه مختصرغـــور:

 وضعیت جغرافیایی : غوراز آن جمله ولايات كشورما مي باشد كه در آثار تاريخي  كهن وباستاني از آن به كثرت نام برده شده است . غوري ها درقرن ششم خورشيدي امپراطوري بزرگ را ايجاد كردند كه مناطق وسيع وپهناوري را دربرمي گرفت . آن ها درآبادي وسازندگي سرزمين ما خدمات ارزنده را انجام دادند كه آثاروابنيه وآبدات تاريخي وارزشمندي چون ? منارزيباي جام ? مسجد جامع بزرگ هرات ، منار قطب دهلي ودها شهكار ديگر از آن ها به يادگار باقي مانده است. اين ولايت درتقسيمات اداري معاصر كشور ما  از سال 1337 خورشيدي به اين طرف به حيث يك ولايت شناخته شده است كه متاسفانه در اين دوره به لحاظ آبادي وپيشرفت بسيار عقب مانده است وتوجه شاياني به آن صورت نگرفته است .  اين ولايت يك منطقه كوهستاني است كه درمركز افغانستان واقع شده است و داراي آب وهواي سرد وزمستان طولاني ( پنج ماه ) می  باشد . مساحت آن 38758 كيلومتر مربع بوده وتعداد روستاهاي آن درسال 1385 به ( 2325 ) روستا و 150000 فاميل مي رسد . قوميت مردم غورایماق؛ تاجيك ،هزاره وعده محدودي پشتون مي باشند . %99 فيصد آن ها به فارسي دري تكلم مي كنند . ازلحاظ تشكيلات اداري داراي  9 واحد اداري ( ولسوالي ) ويك مركز به نام چغچران مي باشد وبه ولايت هاي بادغيس ، هرات ، فراه ، هلمند ، ارزگان ،فاریاب، دايكندي ، باميان وسرپل هم مرز مي باشد .

منابع فزيكي وطبيعي : درياي مرغاب ، هريرود ، وفراه رود  هلمند از غورسرچشمه میگردو درغور جریان بوده وحدود 600 كيلومتر ازموقعيت هاي مختلف آن عبور مي كند كه قابليت وظرفيت زياد براي ايجاد بند هاي آب وبرق رادارا مي باشند . درغور حدود 220148 هكتار زمين قابل زرع وجود دار د كه % 28 آن آبي ومتباقي به صورت للمي كشت مي شود . درحال حاضر معدن نمك درمنطقه ء غوك ولسوالي شهرك وجود دارد كه به شكل ابتدايي وغير فني توسط مردم استخراج مي شود. به ا ثرسعی وتلاش رهبری ولایت  وهیئت وزارت معادن و صنایع وتحلیل وتجزیه سمپل های گرفته شده از محلات مختلف  تثبیت گردیده که درولایت غور معادن  مس، طلا،سلفر، ذغال سنگ ودیگر احجارزینتی قیمتی گچ و آهک بصورت وافر یافت میشود.

منابع بشري :

غورحدود ( 800000 ) نفر جمعيت دارد كه حدود % 65 نيروي كار آن بيكار مي باشد .  % 15 مردان و % 3 زنان سواد دارند . 130000 طفل درحال حاضر به مكتب مي روند اما  ، حدود 50000 طفل واجد شرايط  شامل مكتب نشده اند ومتخصصين وافرادمسلكي درتمام رشته ها بسياركم مي باشند .  % 2 جمعيت غوررا معلولين ومعيوبين و  %10 آن را بيجاشدگان و % 14 آن را فاميل هاي بي سرپرست  (سرپرست زن ) تشكيل مي دهند براي هر49 تن شاگرد مكتب دراينجا صرف يك معلم وجود دارد كه بيشتر معلمين هم غير مسلكي مي باشند ودرحال حاضربيش از 2500 تن معلم كمبود مي باشد .

وضعيت اقتصادي ? اجتماعي :

از لحاظ اقتصادي مردم غور وضعیت ناگواري دارند . حدود % 60 مردم هم اكنون زير خط فقر زندگي مي كنند . اقتصاد مردم اكثراً به زراعت ابتدايي وسنتي متكي است . مواد ارتزاقي وتجارتي حدود % 60 ازطريق هرات % 20 ازكابل و % 15 آن ازطريق هلمند وقندهار و % 5  ازطريق فارياب  تهيه مي شود پيداوار زراعتي ان عبارت ازگندم ، جو ، كچالو و جواري بوده وگاو ، گوسفند ، بز ، مرغداري واسب داري مالداري اين ولايت را تشكيل مي دهد . قروت ، پشم ، زيره ، به خارج ازولايت صادر شده وقالين وگليم ، برك ، چپكوپلاس نيز درآن به شكل دستي ساخته مي شود وبه ولايات همجوار به فروش مي رسد ولي درغور كدام ماركيت وبازاري براي فروش محصولات صنايع دستي وجود ندارد .  اقتصاد متكي به زراعت ، مردم را دربرابر حوادث طبيعي وخشكسالي وغيره وقايع غير مترقبه ، بسيار آسيب پذير ساخته است.  نبود راه هاي خوب مواصلاتي ، اقتصاد زراعتي سنتي ، ساختار روستايي جمعيت ، باعث شده است تا تجارت وصنعت درغور رونق نيابد. اما غور كه درمركز افغا نستان موقعيت دارد ، اگر سرك عموي كابل _ هرات وشمال-- جنوب ازمسير غور ساخته شود ، دراقتصاد اين مردم وتمام افغانستان  نقش عمده وبسيار حياتي خواهد داشت كه اميد مي رود در آينده    نزديك در اين باره اقدام صورت گيرد .

 تحلیل کلی ازوضعیت اقتصادی ? اجتماعی :

  وضعیت اقتصادی ?اجتماعی  موجود غور ونهاد های خدماتی این ولایت مطالب ذیل که گویای وضعیت رقت بار فعلی می باشد برجسته وخاطر نشان می شود

1- دربخش رفاه عامه :

الف ) حدود اضافه از ( % 78   ) مردم غور از نعمت سواد برخوردار نیستند .

ب   ) حدود (% 18)  دارای سواد به سطح خواندن ونوشتن می باشند .

ج   ) حدود ( % 4    ) فارغ التحصیلان صنوف 12 وبالا تر ازآن می باشد .

د   ) حدود ( % 65  ) نیروی کار یا بیکار هستند یا درآمد ناچیز دارند  .

هـ ) حدود ( 220148 ) هکتار زمین زراعتی وجود دارد که اکثران للمی وبقیه ابی وغالباً طور یک فصله کشت می شود وصرفاً مایحتاج غذایی  مردم را تامین نموده ومتباقی مواد ارتزاقی مورد ضرورت ؛ از ولایات همجواروارد می شود  .

و ) مالداری که پیشهء درجه دوم مردم این ولایت می باشد به نسبت خشکسالی های پی درپی  ونهایتاً تغییر آب وهوا  نسبت به سال های قبل تقلیل یافته است که این خود ضربه بزرگی به اقتصاد فامیل های ولایت غور

می باشد .

ز ) علف چر ها ، جنگلات ومواد سوخت کوهی به اثر خشکسالی  پی هم واستفادهء نادرست ازبین رفته که تربیه مواشی ، تامینات سوختی ومحیط زیست را به خطر جدی مواجه ساخته است .

ح ) هیچ گونه تاسیسات تخنیکیی آبیاری به شکل موثر وجود ندارد .

ط  ) به اساس ارزیابی های تخمینی ، عاید سرانه مردم غور درسال بالغ به 3000 افغانی معادل (60) دالر امریکایی می شود که بامقایسه به استندرد ها ومعیار های جهانی به پایین ترین سطح قرار داشته ومبین این واقعیت تلخ است که اکثر مردم غور زیر خط فقر زندگی را سپری می کنند .

2- دربخش نهادهای دولتی وخدمات عامه :

الف ) وضعیت امنیتی غور نسبتاً خوب بوده ومسولین این بخش تحت رهبری مقام ولایت غوروهمکاری مردم درتامین  امنیت  درحدتوان سعی نموده اند . اما به نسبت نبود پرسونل کافی ، مسلکی ومجرب وتامینات سوق الجیشی ازیک جانب وناامن بودن سرحدات جنوبی این ولایت ازجانب دیگر تشویش های را هم برای مسولین وهم برای مردم ایجاد نموده وتوان مقابله نیروهای موجوده امنیتی را درشرایط نفوذ طالبان درمنطقه زیر سوال برده است

ب  ) موجودیت افراد مسلح غیر مسول دربعضی قراء وقصبات وحضور قاچاقچیان مواد مخدر خطر جدی دربهم زدن امنیت نسبی موجوده به شمارمیرود ودیر یازود درهم پیوندی باگروه های دهشت افگن مناطق ناامن همجوار قرار خوهد گرفت.

ج )  حکومتداری سالم به شیوه مردم سالارانه ودموکراتیک ، حاکمیت قانون ، تامین عدالت اجتماعی وحقوق بشر مقوله های ناآشنا به نظر می رسد ونهاد های دولتی ظرفیت اجرای خدمات را یا ندارند یا مجالی برای اجرای خدمات نسبت تعمیمیت فساد اداری نمی یابند .

 د ) ادارات دولتی به نسبت کمی معاشات ، کهنه گرایی وفقدان دانش وتکنالوژی معاصر وبعد مسافت ولسوالی ها ، روستاها وعدم وسایل وامکانات تخنیکی وتاسیسات اداری ، هیچ گونه فعالیت موثر را انجام داده نمی توانند . 

هـ ) رشوه ، اختلاس ، سوء استفاده وفساداداری ومداخلات قدرتمندان ازسطح مرکز الی ولسوالی ها وروستاها امراض خطرناکی اند که هنوز علاج ریشه یی آن را سراغ نداریم .

و) عدم توجه حکومت مرکزی دراستخدام نمودن کارمندان مجرب و تحصیل کرده در پست های کلیدی درمرکزودیگرولایات وعدم تطبیق  اشتراک متوازن همه ملیت ها به خصوص غور.

3- دربخش موسسات خیریه وتمویل کنندگان بین المللی :

الف ) عدم حضور فزیکی دفاتر سازمان های بین المللی به استثنای هیئت معینیت ملل متحد (یوناما) درغور .

ب   ) کمبودموسسات که درراستای پروگرام های زیربنای و انکشافی فعالیت مینمایند.

ج   ) توجه کمتر موسسات درتحت پوشش قرار دادن ولسوالی ها وروستا ها ی دور افتاده وبسیار نیاز مند .

د   ) نبود صلاحیت های لازم درنمایندگی های موسسات مقیم ، حین تصمیم گیری های مشترک باارگان های دولتی .

ز  ) توجه کمتر درراستای ارتقای ظرفیت کارمندان محلی موجوده موسسات .

موانع وچالش ها :

  قابل تذکر است که موانع و چالش های که دربرار طرح وتطبیق پلان انکشاف ولایتی غور موجود است ازسرراه برداشته شوند یا به حداقل برسند ، درغیر آن همان گونه که تطبیق برنامه های ملی درراستای ولایتغور طی پنج سال گذشته  موثریت لازم نداشته درآینده نیز سرمایه گذاری های انکشافی بی ثمر بوده وهیچ تغییر وانکشاف مثبت درزندگی مردم رونما نخواهد گردید .

موانع وچالش ها ی که بعد از تحلیل وارزیابی حالت فعلی غور باعطف سوابق برملا گردیده به طور خلاصه ذیلاٌ ارایه می گردد .

1- دورافتاده گی طبیعی ازمرکز غور ونداشتن راه های مواصلاتی به شاه راه ها .

2- داشتن زمستان سرد وطولانی که باعث قطع کلی ویا قسمی راه های مواصلاتی می گرد د .

3- عدم توجه لازم ودلسوزانه مقامات مسول مرکزی درراستای تامین توسعه ورشد دوامدار .

4- عدم دسترسی مقامات محلی به وجوه مالی ازمراجع دولتی  .

5- توجه کمتر به استخدام  لازم کدرهای محلی دراداره برنامه ها  درمرکز و ولسولیها .

6- اشتراک کمتر مردم درتطبیق موثر برنامه های انکشافی به علت نداشتن آگاهی لازم ازروند کاری پذیرفته شده  رشد وانکشاف همگانی .

7- داشتن   آگاهی کمتر بسیاری ازمراجع دولتی وجهانی ازوضعیت رقت بار وشرایط نامساعد این ولایت .

8- عدم موجودیت یک مکانیزم مؤثربرای تطبیق  پروژه ها وبرنامه های موجوده .

بادرنظرداشت رفع همه ویاقسمتی ازمشکلات وموانع فوق الذکر ، طرح استراتیژی مؤثر وعملی برای نیل به دیدگاه ها واهداف کلیدی این ولایت همان گونه که دراستراتیژی انکشاف ملی افغانستان مسجل گردیده مستلزم انقسام به ابعاد کوچکتر که دارای عینیت پروژوی باشند می باشد . البته این یک حقیقت مسلم وتاریخی است که رسیدن به یک زندگی مرفه ، صرف باداشتن اقتصاد قوی وازلحاظ اجتماعی عادلانه میسر است که ایجاد ورهبری سالم چنین جامعه مرفه بازمینه های لازم اقتصادی بدون موجودیت یک سستم اداره سالم ، خدمتگار وعادل دور ازتصور بوده وهمچنان ایجاد یک چنین اداره ویاحکومت سالم ملی بدون داشتن نیروهای امنیتی آگاه ، مجهز وفعال غیر ممکن به نظر می رسد به وضوح قابل درک است که عناصر ویاارکان سه گانه فوق الذکر مکمل یکدیگر بوده وفراموشی یا کم بهادادن به هر یکی  از آن ها تمام فعالیت ها به سوی رسیدن به دیدگاه ها واهداف کلیدی را ناممکن ویالااقل بی اثرمی سازد . بنابراین

ستون فقرات استراتیژی انکشاف ملی عبارت است ازسرمایه گذاری وتداخل همزمان به هرسه رکن برحسب ذیل :

1- سرمایه گذاری درتجدید ساختار ورشد کمی وکیفی نیروهای امنیتی به حیث ارکان تنفیذ قانون .

2- سرمایه گذاری درراستای تجدید وبسیج مؤثر ارگان های حاکمیت قانون به شیوه های دموکراتیک ومردم سالاری به نحوی که ادارات محلی وابسته به ارکان حکومتی ، تقنینه وقضاییه باتفکیک وظایف وصلاحیت ها درپهلوی هم به طورهماهنگ عمل نمایند .

3-سرمایه گذاری موثر درامور انکشاف اقتصادی ?اجتماعی که مهرهء اصلی رفاه عامه را تشکیل داده ودارای شش بخش فرعی می باشد . براساس ارکان سه گانه فوق پلان انکشافی ولایت غور به طور جزء وار ذیلاً ارایه می گردد :

دیدگاه ها واهداف بلند مدت

 دیدگاه های محلی ما به یقین ، تبلوری ازدیدگاه های ما درسطح ملی وکشوری می باشد ؛ که به طور اجمال عبارت اند از : تامین امنیت ، بهترشدن وضعیت حکومتداری ، حاکمیت قانون وحقوق بشر و رفاه اقتصادی واجتماعی  با ایجاد زمینه های زندگی خوب برای ساکنین ولایت غور که در درازنای تاریخ ازچنین شکوفایی محروم بوده اند  وهم اکنون با زندگیی پرمشقت وفقیرانه ء دست وپنجه نرم می کنند

1- پلان های سکتوری

 الف ) سکتور امنیتی  :

تحليل وضعيت موجود :

غور ولايتي است كه درمركز افغانستان موقعيت دارد . اوضاع امنيتي درطي  پنج سال گذشته درآن خيلي خوب بوده است . اما باتوجه به هم مرز بودن ولايت با ولايات متشنج هلمند ، فراه وارزگان  خطر ناامني درآن دور از تصور نيست . موجوديت كوه هاي سخت گذر ودره هاي تنگ وعميق درغور مي تواند براي مخالفان صلح وآرامش جذابتي زياد داشته باشد . سلسله سياه كوه ( بندباين)اين ولايت   را به دوحصه شمالي وجنوبي تقسيم كرده است كه 6 واحد اداري آن يعني پسابند ، ساغر ، تيوره ، دولينه ، شهرك وتولك درجنوب سياه كوه موقعيت دارند ودرموسم زمستان به علت برفگيري هاي زياد ونبود سرك ، ارتباط شان بامركزولايت قطع مي گردد. بعد ازبه ميان آمدن اداره موقت،ودولت انتقالي وانتخابي ، پروسه داياگ دراین ولايت به صورت قناعت بخش پيش مي رود ، باوجودآنهم درغور نيز مانند ساير لايات يك تعداد ازمردم تاهنوز داراي اسلحه غير قانوني مي باشند كه دولت موفق به جمع آوري آن ها نشده است . هرچند اين تفنگداران غير قانوني تاكنون باعث اخلالنظم عامه نشده اند وحتی يك نفر تفنگدار غير قانوني درولايت به شكل آشكار ديده نمي شود ، ولی هنوز دولت استفاده مطلق اززور را در انحصار خود در آورده نتوانسته است واسلحه غير قانوني همچنان در اين را ه يكي از موانع جدي تلقي مي شود  قومانداني امنيه ولايت غور همين اكنون طيق تشكيل به تعداد 124 نفر افسر و99 تن ساتنمن و 799 تن سرباز در اختيار دارد كه درحال ايفاي وظيفه مي باشند . وبه علاوه اين ها درسال 1385 يك يونت  100 نفري پوليس كمكي  نيز درجنوب ولايت منظور گرديده است . درچوكات ق امنيه جمعا به تعداد 70عراده وسايط تيز رفتار وباربري موجود مي باشد كه از آن جمله به تعداد 20 عراده جيپ روسي عارضه دار بوده وعملا غير قابل استفاده مي باشند . باتوجه به وسعت وگستردگي ولايت ، اين تعداد پرسونل ووسايل وامكانات ومهمات نظامي به هيچ وجه براي پوليس ولايت كافي نبوده وق پوليس غور شديدا به اكمال پرسونل وتجهيزات نظامي ودفتري نيازمند مي باشد . هرچند مردم ولايت غور خودشان دراين سالها درتامين امنيت نقش مهم  داشته اند و باعلاقه مندي زیاد به آبادي وسازندگي ولايت شان سهم داشته و فرصت نفوذكردن را براي مخالفان صلح وامنيت فراهم نساخته است ، اما روند آهسته بازسازي درولايت واغتشاش پيوسته درجنوب ، مي توانددرآينده ها براي سكتور امنيتي درغور نيز مشكل خلق نمايد كه دولت بايد دراين راستا تلاش هاي پيش گيرانه وبرنامه هاي استراتيژيك را روي دست داشته باشد . دفتر كميساري نظامي درمركز ولايت غور وجود دارد ، اما نيروهاي وزارت دفاع ملي درغور حضور ندارند .

حكومتداري ، حاكميت قانون وحقوق بشر

تحليل وضعيت موجود : جنگ هاي 25 ساله ، بي ثباتي سياسي ، كشمكش هاي گروهي و  حاكميت سياه طالبان باعث شد تا شيرازهء نظم وقانون وحكومتداري دركشورما كاملا ازهم بپاشد وحدود يك ربع قرن ما ، دريك وضعيت نابسامان وآشفته وناهنجار ودريك خلاي قانوني زندگي نماييم . بعد از اين كه اداره موقت ودولت انتقالي اسلامي افغانستان به ميان آمد ما تمام چيز ها را تقريبا ازصفر آغاز كرديم وخوش خوش به طرف قانونمداري وحكومتداري گام برداشتيم . انتخابات رياست جمهوري وشوراي ملي وشوراهاي ولايتي درغور دريك فضاي مناسب برگزار گرديد ونظريات وخواسته هاي مردم غور نيز توسط نمايندگان شان درتصويب قانون اساسي كشور انعكاس يافت . پروسه DDR  درولايت غور موفقانه انجام يافت وروند داياگ نيز همين اكنون درحال اجراء مي باشد. حكومت در 9 واحد اداري ومركز ولايت تسلط خود را روزتاروز محكم ترنموده وحاكميت قانون را در آن ها جاري ساخته است . شوراي ولايتي غور كه داراي (  11  ) عضو مرد و4  عضو زن مي باشدکه مجموعا 15 عضو میشود وظايف خويش را مطابق قانون      به پيش مي برند وحكومت را درانجام امور مربوطه  مشوره هاي لازم داده واز عملكرد آن نظارت قانوني به عمل مي آورند و بــــــراي     اجراي قانون وتامين حقوق مردم فعاليت پيگير مي نمايند وعليه كشت وقاچاق مواد مخدر نيز تبليغات جدي اي را درهمكاري با حكومت به راه انداخته اند . اما شوراي ولايتي امكانات وتجهيزات ودفتر ولوازم اداري مناسب دراختيار ندارند وفاقد هرگونه امكانات تبليغاتي وطباعتي مي باشند . محاكم كه ركن ديگر حاكميت قانون مي باشد درولايت غور هرچند پرسونل نسبتا كافي درتشكيل دارد ، اما فاقد تجهيزات وامكانات ولوازم عصري بوده وبسياري از پرسونل آن آموزش هاي مسلكي وتخنيكي وآموزشگاه هاي وكارگاه هاي ارتقاي ظرفيت را سپري نكرده اند . محاكم غور به ويژه درو لسوالي ها به تعمير ودفتر كاري نياز جدي دارند وهمين طور درمركز ولايت . اداره هاي سارنوالي وحقوق ولايت غور براي حاكميت قانون ورعايت حقوق بشر كار مي نمايند اما اين ادارات تاهنوز دربرخي از ولسوالي ها نمايندگي ندارند واگر دارند  هم فاقد امكانات لازم مي باشند . اكثريت پرسونل اين ادارات فاقد تحصيلات علمي ومسلكي بوده وجهت بالابردن ظرفيت شان كورس هاي ارتقاي ظرفيت را طي نكرده اند . همچنان حل وفصل قضاياي حقوقي وجنايي در روستاها بدون درجريان قرارگرفتن حكومت باعث مي شود كه حاكميت قانون وحكومت داري به نحوشايسته انجام نيابد . درمركز ولايت مديريت محبس فعال مي باشد كه درولسوالي ها نيز نمايندگي دارد ، اما اين زندان ها فاقد معيار ها واستندرد هاي پذيرفته شده ء جهاني مي باشند . براي زنان ومردان زندان جداگانه وجود ندارد وهمين طور شرايط لازم براي فراگيري حرفه وپيشه به خاطر زندانيان مهيا نمي باشد . زندان ونظارت خانه بايد ازهم جدا باشند كه متاسفانه اين طور نيست وكمبود تجهيزات ازمشكلات ديگر درزندان ها ودارالتاديب مي باشد. هرچند زنان درتمام كشور ما ازوضعيت اجتماعي واقتصادي مناسبي برخوردار نيستند ، اما رياست امور زنان صرف درمركز ولايت فعاليت  دارد . ازغور 2خانم درشوراي ملي راه يافته اند و4 تن ديگر درشوراي ولايتي مصروف خدمت مي باشند. بااين حال درحال حاضر تنها 3 درصد اززنان ولايت ازنعمت سواد برخوردار هستند . ازداوج هاي اجباري ، خشونت هاي خانوادگي ، لت وكوب زنان و گرفتن زنان به ميراث هنوز هم ديده مي شود . اقتصادزنانه وخودكفايي اقتصادي زنان تاهنوز محلي قابل لمس نيافته است. تبليغات براي محوخشونت عليه زنان به ويژه از سوي علما وامامان مساجد كمتر صورت مي گيرد وصنايع دستي زنان هيچ گونه بازاري ندارد وجاي براي كار وتجارت زنانه مانند ? باغ زنانه ? وغيره وجود ندارد . علماي ديني واداره حج وارشاد هرچند براي حاكميت قانون سهم فعالداشته اند اما تجهيزا ت كافي دراختيارآن ها قرار نداشته است. تعداد دارالعلوم ها ومراكز فراگيري علوم ديني درولايت به حد كافي نمي باشد تا ازرفتن طلبه ها به ممالك همسايه جلوگيري نمايد . فساد اداري يكي ازموانع سر راه قانونسالاري وحكومتداري مي باشد كه براي مبارزه با آن بايد اقدام شود . روند اصلاحات اداري درغور به كندي پيش رفته است واين پروسه متاسفانه نتوانسته است كه اعتماد مردم را بدست بياورد .

  سكتورزيربنا ها ومنابع طبيعي :

 تحليل وضعيت موجوده :  اين يك حقيقت مسلم است كه  زيربنا ها ومنابع طبيعي   مولد رشد اقتصادي وتأ مين كننده ضروريات افراد  هرجا معه مي باشد . موجوديت زيربناها ي فعال از يك طرف باعث افزايش اشتغال مردم  ميگردد وازطرف ديگرتسهيل گرحمل ونقل وامور تجارت ميبا شد. ولايت غور ازنگاه تأ سيسات زيربنا يي ازتمام  ولايات كشور( حتي از بعضي ولسواليها ) دررديف پائينترقرارداشته ، داخل شهرچغچران و راه هاي مواصلاتي مركز با ولسوالي ها  كاملاً خا مه مي باشد .  سيما ي شهري در چغچرانمشاهده نميشود . سركهاي ارتباطي مركزولايت با ولسواليها  (1299) كيلومتر بوده فقط  % 7. 5 (89 كيلومتر ) آن طوردرجه دو جغل اندازي شده است. همانگونه كه ارتباط ترانسپورتي ولايت غور حالت خوب در كشور ندارد ، ارتباط تلفوني آن نيز يكي از بدترين ها در سطح كشور محسوب ميگردد. ( يك تلفون براي 50 نفر يا %2  مردم به تلفون دسترسي دارند ) .

با وصف موجوديت دريا هاي خروشان ومنابع فراوان آبي ، درسطح كل ولايت  يك بند برق آبگردان  وجود نداشته و صرف % 3 مردم ازطريق جنراتورها وبرقهاي كوچك آبي به برق دسترسي دارند. حمل ونقل هوائي كه وسيله ديگر براي رفع نيازمنديها بشمار ميآيد مردم ولايت غور تا اكنون ازآن محروم مي باشند . ميدان هوائي  آن خامه و داراي 2000 متر طول و (40) مترعرض مي باشد  وهم اكنون ترانسپورت آن  غير فعال ميبا شد. اين ميدان كه درميان خانه هاي مسكوني مردم واقع است براي ايجاد بلند منزل وديگر تاسيسات شهري مزاحمت ايجاد مي كند كه بايد درآينده به جاي مناسب منتقل شود. استخراج معادن كه راه  ديگري براي كاريابي اعضاي  جامعه  بشمارميرود در ولايت غور همچنان دست نخورده باقي مي باشد ؛ اما مردم به شكل ابتدايي ازگج ونمك آن استفاده مي كنند .

پروژه های اولویت داده شده سکتور زیربنا ومنابع طبیعی ( فوائید عامه )