احمد سعیدی

رؤسای جمهور امریکا و نقش آن در عرسه جهانی

        در تاریخ معاصر رؤسای جمهور ایالات متحده امریکا در سطح ملی و جهانی از اهمیت چشمگیر برخوردار بوده ، زیرا ایالات متحده امریکا به مثابه یک ابر قدرت جهانی از لحاظ سیاسی ، اقتصادی ، نظامی و سایر عرصه های دیگر نسبت به کشور های دیگر جهان پیشی گرفته و در ردیف طراز اول جهان امروز قرار گرفته است .

      ایالات متحده امریکا که از جمله فاتحین جنگ اول و دوم جهانی نیز می باشد و از سوی دیگر بنابر پوتنسیال عظیم اقتصادی و نظامی که از آن خود کرده است ، در قضایای جهانی نقش اساسی و کلیدی را چه در میدان دپلوماتیکی و چه در صحنه نظامی می تواند ایفا نماید .

          بعد از پایان جنگ سرد که ناشی از فروپاشی اتحاد شوروی سابق به آن نقطه پایان گذاشته شد ، ایالات متحده امریکا منحیث یک ابر قدرت جهانی فاقد رقیب در صحنه جهانی باقی ماند و اکنون به مثابۀ ـ یکه تاز میدان قضایای جهانی را از دید و زوایای بخصوص اغلباً به نفع خویش مورد ارزیابی قرار می دهد ، که در حقیقت امر چنین یک حالت توازن و بیلانس جهانی را با سوال مواجه ساخت ، که همین اکنون انبوهی از مشکلات و پرابلم ها در سطح جهانی در سر راه آن قرار گرفته که موانع جدی جهت حل آن تا هنوز در سر راه باقی مانده است .

       مسایل چون عراق ، افغانستان ، فلسطین ، کوریای شمالی و برنامه هستوی ایران که اخیراً بروز نمود ، از جمله مسائلی اند که موقف ایالات متحده امریکا را تحت سوال قرار داده است و این حالت می تواند ایالات متحده امریکا را در سطح ملی و بین المللی به مشکل مواجه سازد .

        حوادث غم انگیز یازدهم سپتامبر سال (2001) در شهر های نیویارک و واشنگتن سبب آن گردید ، تا ایالات متحده امریکا را در یک آزمون سخت و دشوار قرار دهد ، که آیا ایالات متحده امریکا خواهد توانست تا در برابر جنگ با تروریزم در سطح جهانی فایق آیند و این پدیدۀ شوم را نابود سازد .

            ولی از آنجائیکه دیده می شود این سوالیه تا هنوز در برابر ایالات متحده امریکا پا برجاست و چندان پیشرفت قابل ملاحظه در آن بعمل نیامده است از جانب دیگر طوریکه توقوع برده می شد ، صلح و ثبات در کشور های چون عراق و افغانستان باوجود اینکه سربازان امریکائی و سایر کشور های جهان در آن سهیم اند ، تحقق نیافته است و از سوی دیگر تلفات عساکر امریکائی در عراق و افغانستان که از جمله تا الحال تلفات سربازان امریکـائی زیاد است ، به نقش ایالات متحده امریکا و بخصوص به نقش جورج بش بنابر محبوبیت اش که در میان امریکائی ها داشت در جریان جنگ در عراق برای دومین بار به حیث رئیس جمهور انتخاب گردید ، که توقوع بــــرده می شد تا در تصدی قدرت جورج بش به جنگ عراق پایان داده شود و صلح و ثبات و باز سازی در آن کشور استقرار یابد ، اما آنچه که توقوع بـــرده می شد جامه عمل نپوشید  و طوریکه لازم بود صلح در افغانستان همه جانبه تحقق نیافته است که همین فکتور ها باعث آن گردید تا جورج بش را به مشکلات مواجه سازد .

             آقای جورج بش همین اکنون در سطح ملی و جهانی با چالش های جدی مواجه بوده و اکنون معلوم می گردد که محاسبات دولت مردان امریکائی در خصوص مسائل عراق و افغانستان قسماً دقیق نبوده و اکنون معلوم گردید که  طراحان و پالیسی میکران امریکائی درخصوص قضایای عراق و افغانستان سطحی نگری نموده است و این امر باعث آن گردید که جورج بش در ردیف اسلافش در رده های پائینی قرار گرفته و مشکلات و پرابلم هائیکه ناشی از جنگ عراق و افغانستان در مقابل وی قرار دارد ، حالت یک بن بست را بخود کسب نموده است که مسلماً حل آن کاریست نهایت دشوار و روش های قبلی و کهن نمی تواند ایالات متحده امریکا را از عمق این گرداب به آسانی نجات دهد ، پس لازم است تا جورج بش و سایر دولت مردان امریکائی شیوه ها و طرق به بکار برد از پرابلم های کنونی را تغیر داده و با بکار برد یک برنامه جدید با قضایا برخورد نماید ، در غیر آن با پیامد ها دچار خواهد گردید که در جنگ با ویتنام به آن روبرو گردیده بود و جان تعداد (58) هزار سرباز امریکائی در آن بکام مرگ فرو رفت .

           در مورد چگونگی طرز کار ، مؤفقیت و عدم مؤفقیت رئیس جمهور بش یکی از مؤرخین و پژوهشگر امور سیاسی ایالات متحده امریکا متن مضمونی را در مورد کارکرد های وی بدست نشر سپرده است ، وی درآغاز متن کتاب خویش چنین سوالی را مطرح نموده است که آیا کارکرد های امریکا در طول تاریخ ایالات متحده امریکا قناعت بخش بوده ؟

           طبق سروی های قبلی جیمز بکاتن که در سال (1860) میلادی در صدد آن بود تا ایالات جنوبی را از دیگر پیکرۀ امریکا مجزا سازند ، روی همین دلیل تاریخ نگاران وی را شخص نامطلوب و خلاف منافع ملی امریکا به ارتکاب خیانت ملی متهم و محکوم نموده و بعداً زمام امور را به ابراهم لنکن واگذار نمود ، بعد از ابراهیم لنکن اینډریو جانسن وارد صحنه گردید که وی نیز از طرف مردم به اتهام اینکه بازسازی و اعمار مجدد کشور را بدرستی نتوانست انجام دهند شخص نامعقول قلمداد گردید .

          بعد از رینډریو جانسن ، هربرت هودر احراز مقام نموده ، وی هر چند تلاش ورزید تا اصلاحات و ریفورم ها را در کشور پیاده نماید ، ولی وی نیز در سال (1929) در بحران ستاک مارکیت دچار گردیده و بنابر بحران شدید اقتصادی مجبور به استعفی گردید .

          ایالات متحده امریکا که یک کشور بزرگ صنعتی بوده و از جانب دیگر به حیث یک کشور بزرگ نظامی نیز در سطح جهانی قد بر افراشته است همواره تلاش می ورزد ، تا در قضایای جهانی رول رهبری کننده و سمت دهنده را بازی کند ، اما نهایت دشوار خواهد بود تا بالای همه مسائیلیکه طوریکه دولت مردان آن خواهان اند فایق گردند ، زیرا فکتور های داخلی و خارجی را نمی توان نادیده گرفت ، که زمانی اوضاع داخلی بهبود یافته ولی در سطح خارجی مشکلات و پرابلم ها سیر سعــودی خـــویش را می پیمایند که دراین همه موارد شهروندان بالای دستگاه مجریه قضــاوت می نماید و آنرا به بررسی می گیرند .

          شهروندان امریکائی از دولت مردان خویش پیوسته تقاضا دارند ، تا در سطح ملی و جهانی سیاست های فعال و مؤفقیت آمیز را با نظرداشت ارأ شهروندان امریکائی در پیش گرفته و به منصه اجرأ و تطبیق قرار دهند .  

          حوادث و رویداد های قبلی و گذشته نشان می دهد ، که اکثریت رؤسای جمهور ایالات متحده امریکا به مسایل جهانی توجه خویش را مبذول داشته و کمترین توجه برمسایل داخلی صورت گرفته است ، به گونه مثال جنگ های اول و دوم جهانی که ایالات متحده در آن برنده و در جمع فاتحین قرار گرفت ، باوجود اینکه مشکلات داخلی نهایت زیاد بوده ، ولی به موجب اینکه نقش بین المللی ایالات متحده امریکا رشد و ارتقأ یافت باعث خرسندی شهروندان امریکائی گردید ، در جریان جنگ سرد که میان ایالت متحـــده امریکا و اتحاد شوروی سابق به شدت جریان داشت و این موجب آن گردیـــد ، تا یک مسابقه گسترده و خطرناک تسلیحاتی میان این دو ابر قدرت جهانی صورت گیرد ، که در این زمان نیز توجــه دولت مردان به مسایل بین المللی و بخصوص به مهار نمودن اتحاد شوروی سابق مبذول گردید که این سیاست الی فروپاشی اتحاد شوروی سابق ادامه یافت ، که قصر سفید آنرا یک مؤفقیت بزرگ و تاریخی خویش پنداشت و به شهروندان امریکائی چنین وانمود ساخت ، که ایالات متحده امریکا با تعقیب سیاست های درست و سنجیده خویش توانست تا شوروی سابق را از صحنه جهانی کنار زده و اکنون همه مسایل جهانی را به نفع خویش مورد غور و بررسی قرار داده و به مثابه تک قدرتی در سطح جهانی رول عمده و اساسی خویش را ایفا خواهد نمود . 

           اما حوادث یازدهم سپتامبر که منجر به هلاکت هزار ها تن گردید و در نخستین دوره حکومت جورج بش بوقوع پیوست ، از محبوبیت وی بلاوقفه کاسته شد ، ولی با سقوط رژیم طالبان دوباره احیا و در فیصدی بالاتری قرار گرفت ، بعداً با آغاز جنگ در عراق حالت قبلی خویش را حفظ نمود ولی اینکه جنگ عراق بخلاف پیشبینی های دولت مردان قصر سفید به طول انجامید و هم تلفات جانی که برای سربازان امریکائی برخلاف توقوع آنها صورت گرفت ، شهروندان امریکائی را در حیرت فرو برده و این حالت باعث آن گردید تا محبوبیت جورج بش نسبت به گذشته در یک فیصدی نهایت نازل قرار گیرد ، اکنون سناتوران حزب دموکراتیک و حتی کانگرس مینها حزب جمهوری خواه به این باور اند ، که سیاست های جورج بش رئیس جمهور در عراق به ناکامی انجامیده است ، ولی این را نیز درک نموده است ، که قبل از تأمین صلح در عراق چگونه می توان سربازان خویش را فرا خواند ، در حالیکه جنگ های چریکی و فعالیت های تروریستان القاعده بیش از هر وقت دیگر در اوج و شدت خویش قرار گرفته است و از جانب دیگر شهروندان ایالات متحده امریکــا نیز فشــــار وارد می نماید ، تا هرچه زودتر سربازان امریکائی از عراق خارج گردد .

           تحلیلگران در خصوص مسایل عراق عقیده برآنست ، که واقعاً اداره جورج بش در یک مشکل نهایت دشوار احاطه گردیده است و راه بیرون رفت از آن نیز کار سهل و آسان نیست ، زیرا در صورتیکه ایالات متحده امریکا از عراق عقب نیشینی نماید ، عراق به مرکز دهشت افگنان و تروریستان مبدل خواهد گردید .

          بناءً ایالات متحده امریکا جزء چاره دیگری را سراغ نداشت ، بدون اینکه حضور نظامی خویش را کماکان در عراق حفظ نموده و بعد از اعاده صلح و ثبات از آنجا طی یک جدول زمانی به اخراج عساکــر خویش مبادرت ورزند .

          امریکائی ها بملاحظه اوراق تاریخ خویش و بخصوص در مورد آنعده از رؤسای جمهور که بنابر کسب مؤفقیت ها در قلوب آنها جای گرفته و به حیث محبوب ترین رؤسای جمهور پنداشته می شود ، همانطور در مورد آنعده از رؤسای جمهوری که بروفق خواست های مردم خویش کار های لازم را انجام نداده است ، نیز ازیاد نبرده و برکارکرد های آنها طور شفاف و بیطرفانه قضاوت می نمایند ، که از جمله جورج واشنگتن ، ابراهم لنکن و فرانکلن ډی روز ولت را محبوب ترین رؤسای جمهور قلمداد می نماید و آن عده از رؤسای جمهور که در میان امریکائی ها به عنوان نامؤفق ترین رؤسای جمهور تلقی می گردند نیز وجود دارند .

        باید گفت که نا مؤفق بودن برخی از رؤسای جمهور نیز علل و عوامل بخصوص را در بر داشته که منجر به عــــدم مؤفقیت و عـــــدم محبوبیت آنهـــــا در میـــــان امریکــائی ها گــردیده است

          رؤسای جمهور هر یک هیری ترومن ، ریچارد نکسن ، لندن جانسن ، رونالد ریگن ، جورج بش اول و بل کلنتن نیز در میان امریکائی ها بنابر کار های انجام شده از محبوبیت برخوردار بوده ، که برخی از آنها در سیاست های داخلی و برخی دیگری آنها درسیاست های خارجی مؤفقیت های چشمگیری را کسب و روی همین علل از پشتیبانی و حمایت مردم امریکا برخوردار بودند

باور ما این است که زمامداران امریکا باید از مشکلاتیکه دامنگیر شان است خود را بیرون نمایند و بر پرابلم ها غلبه حاصل کنند ، در غیر آن آماده هر نوع مقابله به دشواری ها و چالش ها گردد .